Tăng sự, cương giới và truyền giới

Tăng không có người đứng đầu ra lệnh; những việc chung được quyết định bằng hành sự của Tăng (saṅghakamma): Tăng họp trong một ranh giới, một vị đọc lời đề nghị và tuyên ngôn, các vị khác im lặng là đồng ý. Truyền giới là hành sự quan trọng nhất trong số đó.

Mỗi thẻ trích nguyên văn Tạng Luật bản Việt của Tỳ-khưu Indacanda, kèm bản Pāli Mahāsaṅgīti (SuttaCentral); phần bình giải theo The Buddhist Monastic Code II (Ṭhānissaro Bhikkhu), các chương Community Transactions, Territories, Ordination. Indacanda dịch sīmā là “ranh giới”; tên bài giữ chữ quen dùng “cương giới”.

Hợp nhất nghĩa là mọi vị trong cùng một ranh giới đều tham dự. Vì vậy ranh giới phải được xác định rõ.

🗺️ Học kỹ cách kết giới cho một ngôi chùa (tám loại điểm mốc, từng bước nghi thức, các lỗi làm ranh giới không thành) ở Bài 18: Kết giới Sīmā.

Tám cách thọ cụ túc theo Chú giải Tỳ-khưu Hộ Pháp

Thẻ trên theo Tạng Luật kể ba cách truyền giới cho Tỳ-khưu. HT. Hộ Pháp (Gương Bậc Xuất Gia) theo Chú giải kể đủ tám cách thọ cụ túc (upasampadā): năm cho Tỳ-khưu, ba cho Tỳ-khưu-ni. Nhiều cách chỉ xảy ra một lần.

Theo HT. Hộ Pháp, Đức Phật cho thọ bằng cách gọi “Ehi bhikkhu” tất cả 28.647 vị: 1.344 vị kể trong Tạng Luật và 27.303 vị kể trong Tạng Kinh. Ngày nay các nước Nam tông đều truyền Sa-di bằng Tam quy và truyền Tỳ-khưu bằng một lần tuyên ngôn, ba lần thành sự ngôn, tụng bằng tiếng Pāḷi.

Chữ “bhikkhu” nghĩa là gì?

Phần phân tích từ ngữ của điều Bất cộng trú thứ nhất kể nhiều nghĩa:

Điều học dùng nghĩa sau cùng ấy. HT. Hộ Pháp gom lại thành ba cách hiểu Tỳ-khưu Hộ Pháp

Thứ tự một lễ truyền giới (theo BMC)

1. Cạo tóc, đắp y; quy y Tam bảo, thọ mười giới sa-di (xuất gia).
2. Xin một vị làm thầy tế độ; được chỉ cho biết y bát.
3. Được dạy riêng ở một góc, rồi được hỏi các pháp chướng ngại giữa Tăng.
4. Xin tu lên bậc trên trước Tăng (đủ túc số, trong ranh giới).
5. Một vị đọc lời đề nghị và ba lần tuyên ngôn; Tăng im lặng là đồng ý.
6. Ghi thời điểm, mùa; dạy bốn nương tựa và bốn điều không nên làm.

Mười một hạng người không được tu lên bậc trên Tạng Luật

Chương Trọng yếu kể mười một hạng. Với mỗi hạng, Đức Phật dạy cùng một câu, ví dụ:

1. Kẻ vô căn (paṇḍaka)
2. Kẻ trộm tướng mạo tỳ khưu (theyyasaṃvāsaka): tự mặc y sống chung với các Tỳ-khưu
3. Kẻ đã đi theo ngoại đạo (titthiyapakkantaka)
4. Loài thú (tiracchānagata): như con rồng hóa thành người để xuất gia
5. Kẻ giết mẹ (mātughātaka)
6. Kẻ giết cha (pitughātaka)
7. Kẻ giết A-la-hán (arahantaghātaka)
8. Kẻ làm nhơ tỳ khưu ni (bhikkhunīdūsaka)
9. Kẻ làm chia rẽ hội chúng (saṅghabhedaka)
10. Kẻ làm chảy máu đức Phật (lohituppādaka)
11. Người lưỡng căn (ubhatobyañjanaka)

HT. Hộ Pháp ghi mười một hạng này cũng không được thọ Sa-di. Khi xét người xin tu (vatthu), Ngài kể thành mười ba hạng: thêm người trước kia đã phạm Bất cộng trú, và người chưa đủ hai mươi tuổi.

Năm chi thành tựu một vị Tỳ-khưu Tỳ-khưu Hộ Pháp

Theo HT. Hộ Pháp (dẫn Chú giải Tiểu Phẩm), lễ truyền giới chỉ thành khi đủ năm chi. Thiếu một chi là hư (vipatti):

Tụng lời đề nghị và tuyên ngôn cho đúng Tỳ-khưu Hộ Pháp

Vị luật sư tụng phải đúng nơi phát âm (ṭhāna), nhân phát âm (karaṇa) và sự cố gắng phát âm (payatana). Chú giải Parivāra kể mười cách nhận biết âm (byañjanabuddhi):

Truyền giới cho hai, ba vị cùng lúc Tạng Luật

Có lần nhiều người cùng xin tu lên bậc trên tranh nhau: “Tôi sẽ tu lên bậc trên trước tiên, tôi sẽ tu lên bậc trên trước tiên.” Đức Phật dạy:

HT. Hộ Pháp ghi thêm: khi ấy xếp vị lớn tuổi đời trước; tên vị nào được tụng trước thì vị ấy là vị lớn hạ hơn (Bài 14).

Daḷhīkamma: tụng lại cho vững chắc Tỳ-khưu Hộ Pháp

Nếu sau lễ, vị tân Tỳ-khưu còn nghi lời tuyên ngôn trước có thể bị đọc sai, có thể thỉnh chư Tăng tụng lại một lần tuyên ngôn và ba lần thành sự ngôn. Chú giải Parivāra:

1. Daḷhīkamma không phải là lễ truyền giới mới: không hỏi y bát, không hỏi các pháp chướng ngại, không dạy lại bốn nương tựa và bốn điều không nên làm.
2. Ở Myanmar, lời tuyên ngôn trong lễ truyền giới thường được tụng ba lần, mỗi lần ba vị luật sư; chỉ cần một lần đúng là giới tử thành Tỳ-khưu, các lần kia làm cho thêm vững chắc.

Mười điều khiến sa-di bị trục xuất Tạng Luật

Duyên sự: sa-di Kaṇṭaka của đại đức Upananda đã làm nhơ tỳ-khưu-ni Kaṇṭakī. Đức Phật dạy:

Hình phạt cho sa-di Tạng Luật

Khi các sa-di sống không tôn kính, không vâng lời các Tỳ-khưu, Đức Phật dạy:

1. Hình phạt là sự ngăn cấm: “…ta cho phép thực hiện sự ngăn cấm ở chỗ (tỳ khưu) sinh sống hoặc ở chỗ (tỳ khưu) lui tới.” Không được ngăn cấm toàn bộ tu viện.
2. Không được cắt phần ăn: “…không nên thực hiện sự ngăn cấm thức ăn theo đường miệng, vị nào thực hiện thì phạm tội dukkaṭa.”
3. Phải hỏi thầy tế độ trước: “…chưa hỏi các vị thầy tế độ không nên thực hiện sự ngăn cấm; vị nào thực hiện thì phạm tội dukkaṭa.”

HT. Hộ Pháp ghi “10 pháp hành phạt”: năm yếu tố trên cộng năm điều học từ 6 đến 10 (ăn phi thời, xem múa hát, trang điểm, chỗ nằm ngồi cao rộng, nhận vàng bạc). Bản Tạng Luật của Tỳ-khưu Indacanda chỉ ghi năm yếu tố trên. Ngài dạy hành phạt với tâm từ bi, “Cách hành phạt như múc nước, quét dọn xung quanh chùa”, vì “Sự hành phạt chỉ là sự răn dạy để Sa di trở thành người thiện.” Sa-di cũng học 75 điều Ưng học pháp và 14 phận sự (Bài 14). Về tuổi, Ngài ghi Sa-di thường từ 7 đến 19 tuổi; Tạng Luật đòi đủ 15 tuổi, hoặc nhỏ hơn mà đủ sức đuổi quạ (thẻ trên).

⚖️ Thử phán xét — 10 tình huống

Hành sự hay lễ truyền giới này có đứng vững, có đúng Luật không? Các tình huống dựa trên Tạng Luật và BMC; trong thực tế, xin hỏi chư Tăng thông Luật.

Sau khi giảng bốn loại hành sự cho Tỳ-khưu Kassapagotta và chư Tăng, đức Phật kết luận:

Thẻ thuật ngữ Pāli — bấm để lật

Trắc nghiệm 15 câu

• Tỳ-khưu Indacanda (dịch), Tạng Luật – Đại Phẩm I (Chương I: Trọng yếu; Chương II: Uposatha; Chương V: Da thú), Đại Phẩm II (Chương IX: Campā), Tiểu Phẩm I (Chương IV: Dàn xếp), tamtangpaliviet.net.
• Ṭhānissaro Bhikkhu, The Buddhist Monastic Code II, các chương Community Transactions, Territories, Ordination, dhammatalks.org — phần bình giải.
• Bản Pāli Mahāsaṅgīti các Thiên (Mahāvagga, Cullavagga), SuttaCentral.

📚 Mở Thư viện: đọc hoặc tải trọn các sách này →